Kloof op arbeidsmarkt is bedreiging voor groei.

Hoewel de werkgelegenheid in de regio Rotterdam toeneemt, groeien vraag en aanbod op de arbeidsmarkt uit elkaar. Nieuwe initiatieven kunnen de mismatch verkleinen.

Het gaat goed met de arbeidsmarkt in Nederland: nog nooit waren er zoveel banen als nu. De werkloosheid daalt en het aantal vacatures neemt toe. Het CBS berekent dat er in Nederland voor iedere vacature twee werklozen zijn. Naar verwachting zet deze trend door. Het Centraal Planbureau raamt voor 2017 een economische groei van 3,3% en voor 2018 van 2,5%. Ook in Rijnmond neemt het aantal banen toe en uitkeringsinstantie UWV verwacht dat deze stijging zich voortzet. In 2017 wordt een groei van 2,3% verwacht. Voor 2018 gaat het UWV uit van een toename van het aantal banen met 1,8% naar 661.000. Dat is gelijk aan de landelijke groei. De meeste nieuwe banen zullen ontstaan in de overige zakelijke diensten (hieronder valt tevens de uitzendbranche), de zorg & welzijn, de detailhandel, de vervoerssector, de groothandel en de specialistische zakelijke diensten (zie figuur 1).

Daarnaast is de verwachting dat het aantal vacatures in de regio verder toeneemt. Dit heeft ook impact op het aantal mensen dat in Rijnmond aanspraak doet op de WW: in de periode januari tot en met oktober 2017 is de instroom nieuwe WW-uitkeringen met 17% afgenomen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De lopende WW-uitkeringen zijn eind oktober met 16% gedaald vergeleken met oktober 2016 (zie figuur 2).

Figuur 1: Ontwikkeling werkgelegenheid Rijnmond 2018
Bron: UWV,2017
Figuur 2. Ontwikkeling WW uitkeringen
Bron: UWV 2017

Niet iedereen vindt werk

De werkgelegenheidsgroei mag dan voldoende zijn om de werkloosheid te laten dalen, niet iedereen profiteert hiervan. De veranderingen op de arbeidsmarkt door bijvoorbeeld robotisering en automatisering zorgen ervoor dat er nieuwe beroepen en banen ontstaan, maar tegelijkertijd ook dat er werk verdwijnt en er andere, vaak hogere, eisen worden gesteld aan bestaande banen. Er vindt een verschuiving plaats in gevraagde kennis en vaardigheden: ICT-kennis wordt steeds belangrijker, net als goede sociale vaardigheden en probleemoplossend vermogen.

Laagopgeleiden, werknemers in administratieve functies, 50-plussers en arbeidsgehandicapten hebben een grotere kans om aan de zijlijn te komen staan door het verdwijnen van banen en de verschuiving in gevraagde kennis en vaardigheden. Terwijl het aantal banen en vacatures groeit, is het voor deze groepen lastig om een (vaste) baan te vinden.

Moeilijk te vervullen vacatures

Ondertussen wordt het voor werkgevers in toenemende mate lastiger om hun vacatures in te vullen. Eenderde van de vacatures is moeilijk vervulbaar, blijkt uit onderzoek van UWV onder bijna tweeduizend bedrijven. Uitschieters zijn de bouwsector waar in het afgelopen jaar zes op de tien vacatures moeilijk vervulbaar waren en de ICT sector, waar dit voor ruim de helft van de vacatures gold. De voornaamste reden waarom vacatures moeilijk vervulbaar zijn, is volgens werkgevers het ontbreken van de juiste kwalificaties (opleidingsniveau, werkervaring en/of certificeringen) bij sollicitanten (zie tabel 1).

Tabel 1: Aandeel bedrijven met (moeilijk vervulbare) vacaturesBlik op het werven van personeel.
Bron: UWV, 2017

Rem op de economische groei?

Het niet kunnen invullen van vacatures kan de productiegroei, banengroei en bedrijfsvoering van werkgevers belemmeren en dan ook een rem op de economische groei vormen. Daarnaast maakt een goed werkende regionale arbeidsmarkt een stad aantrekkelijk: werkgevers zullen zich eerder willen vestigen in de regio gezien het arbeidsaanbod en bewoners kunnen werken en wonen in dezelfde regio.

Het goed op elkaar laten aansluiten van vraag en aanbod wordt dan ook steeds belangrijker. Dit vergt creativiteit van zowel werkgevers als werkzoekenden: breder kijken dan het (bekende) eigen werkveld en openstaan voor kandidaten die (nog) niet voldoen aan alle kwalificaties. Er moet daarom samengewerkt worden om een groeiende kloof tussen vraag en aanbod te voorkomen. Dit belang wordt onderkend door arbeidsmarktpartijen in de regio. Zo speelt het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) hierop in met het project BRIDGE. Het project beoogt jongeren uit Rotterdam-Zuid vaker een opleiding te laten kiezen waarmee ze in de toekomst een goede start kunnen maken. Dit wordt onder andere gedaan door loopbaanoriëntatie en -begeleiding (waarbij ook ouders betrokken worden) en carrière startgaranties te bieden voor jongeren in Rotterdam-Zuid.

Een ander voorbeeld is de eerste Cyberwerkplaats van Nederland, die zich medio 2017 in Rotterdam heeft gevestigd. Deze werkplaats speelt in op het tekort aan cybersecurity specialisten door kwetsbare jongeren, die bijvoorbeeld voortijdig school hebben verlaten, de mogelijkheid te geven zich te bekwamen als cybersecurity specialist en in contact te komen met relevante werkgevers. Inmiddels zijn er al enkele jongeren aan de slag bij ICT-bedrijven.

Terug naar boven

Bekijk meer cijfers

Bekijk het EVR dashboard