Nieuws 31 juli 2019

Economie remt af, stad houdt de vaart erin

Bron: ING / CBS

Groot-Rijnmond ziet de economie in 2019 trager, maar wel iets bovengemiddeld groeien. De stad blijft als trekpleister de economische voortrekker, het verslechterde exportklimaat is een risico voor verdere groei. In 2019 daalt de werkloosheid in Groot-Rijnmond naar 4,6 procent, maar nog niet onder het niveau van 2008. Zo vat ING de belangrijkste economische ontwikkelingen in de regio Groot-Rijnmond in 2019 samen.

 

De economie van Groot-Rijnmond schakelt in 2019 terug naar een groei van 1,9 procent. Vooral industriële bedrijven groeien minder hard. Wel blijft de zuidelijke randstadregio nog altijd boven het gemiddelde uitsteken. De stad Rotterdam zit al enige tijd in de lift als woon- en bezoekersstad en dat is via de detailhandel en vooral de horeca terug te zien. Het aantal hotelovernachtingen steeg in 2018 bijvoorbeeld met 15 procent. Met de sterke groei van de zakelijke dienstverlening wordt Rotterdam ook steeds meer een dienstencentrum. Hoewel ook deze sector in 2019 minder hard groeit, profiteert Rotterdam van het effect dat veel dienstverleners zich concentreren in een grote stad. Wel kan Rotterdam zich internationaal nog scherper profileren.

Handelsbelemmeringen risico voor de haven

Voor de vele handels- en logistieke bedrijven in de regio Groot-Rijnmond is het perspectief na een sterke fase minder gunstig. Als gevolg van het handelsprotectionisme stagneert de wereldhandel in 2019 en grote rederijen merken dit. Het is wat dat betreft bemoedigend dat de Rotterdamse haven het jaar met een groei van zo’n 5 procent in containeroverslag toch goed is begonnen. Aangezien de Nederlandse havens de grootste handelspartner zijn voor het Verenigd Koninkrijk is de aanstaande brexit heel relevant. Enerzijds kan het leiden tot minder handel, anderzijds komen er bij een terugkeer van douane veel extra werkzaamheden en opslag bij. Voor logistieke dienstverleners heeft dit ook een positieve kant, dat werd begin 2019 met de aanleg van veel extra voorraden al duidelijk. Bovendien kan Rotterdam zich bij een brexit ook meer profileren als maritiem dienstencentrum.

Woningmarkt geeft ook in Rotterdam impulsen

Ook in Rotterdam jaagt de huizenmarkt de economie aan. Door het beperkte eigen woningbezit (slechts 35 procent) werkt dat vooral door via de nieuwbouw, die aantrekt in de Maasstad. Zo worden bijvoorbeeld de Cooltoren, Zalmhaventoren en de Sax aan de skyline toegevoegd en zijn er plannen voor woontorens in het Schieblock. De ambitie voor deze coalitieperiode is: totaal 18.000 woningen bouwen (4.500 per jaar), maar dit werd in 2018 nog niet gehaald. Rotterdam profiteert van toegenomen populariteit, waardoor de bevolking groeit. Ondanks dat de gemiddelde huizenprijs begin 2019 35 procent hoger ligt dan de vorige piek – en de prijzen harder zijn gestegen dan in Den Haag – is de stad nog altijd een stuk betaalbaarder dan Amsterdam.

Arbeidsmarkt Groot-Rijnmond verandert in snel tempo

In Groot-Rijnmond is de afgelopen jaren veel werkgelegenheid toegevoegd in de zakelijke dienstverlening. In drie jaar tijd groeide het aantal banen hier met bijna 14 procent tot 140.000 begin 2018 en dan vooral in de stad. Dit illustreert een grote verschuiving op de arbeidsmarkt. Terwijl het aantal banen in de zakelijke dienstverlening hard groeit, komen er in de industrie nauwelijks banen bij. Daarnaast wordt er ook in de haven veel geautomatiseerd en gedigitaliseerd, dit vraagt om een ander type en hoger opgeleide medewerkers. Illustratief daarvoor zijn de datagedreven containerterminals van APMT op de Tweede Maasvlakte, waar veel ICT’ers werken.

Hoge werkloosheid fors gedaald en verder omlaag in 2019

De werkloosheid in Groot-Rijnmond daalt in 2019 nog licht verder van 4,7 procent naar 4,6 procent, maar dit is beduidend minder dan de afgelopen jaren. In de stad Rotterdam is de werkloosheid in drie jaar tijd gehalveerd. Dit heeft ook een positief effect op de levensstandaard van huishoudens met lage inkomens, wat een ambitie was uit het Rotterdamse coalitieakkoord. Wel wordt het een opgave om de werkloosheid nog verder omlaag te krijgen.

Aansluiting op de arbeidsmarkt bij uitstek in Rotterdam uitdaging

Het aandeel hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt gaat in de stad Rotterdam door de gegroeide populariteit met sprongen vooruit. Tegelijkertijd bestaat de helft van het arbeidsaanbod nog altijd uit lager opgeleiden. Juist deze groep heeft het moeilijker, terwijl er naast ICT-specialisten ook een grote behoefte is aan vakkrachten in bijvoorbeeld de installatiebranche, elektrotechniek en verpleging. Een grote groep kan de aansluiting nog altijd lastig vinden, wat ook blijkt uit de omvang van de bijstand die pas sinds het voorjaar van 2017 daalt, en de hardnekkige jeugdwerkloosheid. Overigens ligt deze, in tegenstelling tot in Den Haag, wel lager dan tien jaar terug.

Energietransitie hoog op de regio-agenda

De energietransitie is een hoofddossier in een regio waarvan de industrie het zwaartepunt vormt van de nationale uitstoot en tegelijk de belangrijkste opgave heeft. Met het klimaatakkoord is er meer duidelijkheid over de te nemen route naar de doelstellingen op weg naar 2030. De gemeente heeft de ambitie om te versnellen en ook het Havenbedrijf Rotterdam zet de lijnen uit voor een transitie. De eerste veranderingen in de economie worden al zichtbaar door een daling in kolenoverslag en sluiting van de kolencentrales. Daarentegen nemen de activiteiten in hernieuwbare energie toe. Tegelijkertijd behoort de Rotterdamse haven internationaal tot de voorlopers en worden er veel initiatieven ontplooid zoals de productie van biobrandstoffen, het circulair delen van reststoffen en toekomstige productie van groene waterstof. Deze omvorming gaat de komende jaren een stevige stempel drukken op de ontwikkeling van de regio. En waar ruimte is zijn er ook kansen voor andere wegen naar groei zoals met het geplande foodcluster op de ‘Kop van de Beer’ in Europoort.

 

Gepubliceerd in juli 2019

Meer nieuws

Terug naar boven

Bekijk meer cijfers

Bekijk het EVR dashboard