Sectorbreed herstel voor Rotterdams bedrijfsleven.

Ondanks corona is het aantal bedrijven in de regio Rijnmond in vrijwel alle sectoren gestegen. De resultaten zitten in de lift en de verwachtingen voor 2022 zijn positief. Dat blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel (KvK) en de Conjunctuurenquête Nederland.  

Ook in 2021 blijft ondernemerschap populair. In de eerste drie kwartalen van 2021 schreven 195.307 startende bedrijven zich in bij het handelsregister van de KvK. Dat is een stijging van 8,5% in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. In vrijwel alle sectoren nam het aantal starters toe. De stijging van het aantal starters is het sterkst in de sectoren zorg, logistiek, bouw, financiële dienstverlening en industrie.  

De populairste sector om een bedrijf te beginnen is de zakelijke dienstverlening, goed voor ca. een kwart van het totale aantal starters. In Groot-Rijnmond en Rotterdam is een vergelijkbaar beeld waarneembaar als landelijk. Hier steeg het aantal starters in de eerste drie kwartalen met respectievelijk 11,1% en 11,6%. Opvallend, in vergelijking met Nederland, is de forse toename in de zorgsector. 

Einde groei internetwinkels
De sector detailhandel is in de coronaperiode sterk gegroeid door internetwinkels. In april en mei 2020, toen de eerste coronamaatregelen van kracht werden, verdubbelde het aantal starters in deze branche. Inmiddels is het aantal startende webwinkels weer op het niveau van voor corona.  

Minder stoppers
Als gevolg van de coronacrisis steeg het aantal stoppende bedrijven in 2020 met ca. een kwart ten opzichte van 2019. In de eerste drie kwartalen van 2021 is het aantal stoppers weer teruggekeerd naar ‘normale’ waarden. Landelijk namen de stoppers af met 21,3%. In Groot-Rijnmond en Rotterdam bedroeg de daling respectievelijk 18,8% en 17,4%. In vrijwel alle sectoren is sprake van een daling van het aantal stoppende bedrijven.

De afname is het sterkst in de sectoren cultuur, sport & recreatie, ICT & media en de zakelijke dienstverlening. Met name de daling in de door coronamaatregelen zwaar getroffen sector cultuur, sport & recreatie is opvallend. Dit geldt in iets mindere mate ook voor de horeca. In Groot-Rijnmond en Rotterdam zijn de opheffingen in de detailhandel licht gestegen. Dit komt grotendeels voor rekening van de internetwinkels. 

tabel 1: Ontwikkeling aantal starters* per sector.* Hoofd- en nevenvestingen, eerste drie kwartalen van het jaar
KvK, Handelsregister
tabel 2: Ontwikkeling aantal stoppers* per sector. * Hoofd- en nevenvestingen, eerste drie kwartalen van het jaar
KvK, Handelsregister

Winststijging vlakt af
Bij per saldo 12,7% van de ondernemers in Groot-Rijnmond steeg de winstgevendheid in het derde kwartaal van 2021. Dit is meer dan in Nederland, waar de winstgevendheid per saldo bij 8,9% van de ondernemers steeg. Wel is het aantal ondernemers bij wie per saldo de winst steeg in het derde kwartaal afgenomen ten opzichte van het tweede kwartaal (12,5%). 

In Groot-Rijnmond is de winstgevendheid in vrijwel alle sectoren toegenomen. Positieve uitschieters zijn de horeca (28,4%) en de cultuursector (30,0%). Een uitzondering is de bouw. Daar is de winstgevendheid per saldo afgenomen (-12,8%). De stijging van de grondstofprijzen is hier waarschijnlijk de oorzaak van.  

Personeelsbestand groeit
De werkgelegenheidsontwikkeling is positief. Per saldo zag 11,5% van de ondernemers in Groot-Rijnmond het personeels-bestand groeien in het derde kwartaal. Dit is exact hetzelfde percentage als in heel Nederland. Deze groei is vooral te danken aan de sectoren bouwnijverheid, handel, vervoer en opslag, horeca en cultuur. In de ICT-sector blijft de werkgelegenheid per saldo afnemen (-25,1%). Het bedrijfsleven verwacht een verdere groei van de werkgelegenheid in het vierde kwartaal van 2021. 

Tabel 3: Ontwikkeling aantal faillissementen* per sector. * Hoofd- en nevenvestingen, eerste drie kwartalen van het jaar
KvK, Handelsregister
Tabel 4: Ontwikkeling groei* AANTAL BEDRIJVEN per sector.* Hoofd- en nevenvestingen, eerste drie kwartalen van het jaar
KvK, Handelsregister
Figuur 1: winstgevendheid afgelopen 3 maanden inOntwikkeling % bedrijven met winstgroei.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)

Omzetstijging
In het derde kwartaal heeft per saldo 17,9% van de ondernemers in Groot-Rijnmond de omzet zien stijgen. Dit ligt iets boven het percentage in Nederland (15,1%). Als we het percentage echter afzetten tegen het tweede kwartaal (28,1%) dan is er sprake van een daling. De omzetstijging is terug te zien in bijna alle sectoren. Positieve uitschieters zijn de industrie (21,1%), bouw (27,8%), vervoer en opslag (29,1%), horeca (58,1%) en de cultuursector (64,7%). Voor het vierde kwartaal verwachten weer meer ondernemers een omzetstijging te realiseren.

Als we kijken naar de omzet uit export noteren ondernemers ook hier een stijging. De stijging van het saldo ondernemers in Groot-Rijnmond (0,9%) ligt echter aanmerkelijk lager dan voor Nederland (6,9%). En ook hier geldt dat het saldo ondernemers dat een buitenlandse omzetstijging heeft aangegeven in vergelijking met het tweede kwartaal is gedaald. In Groot-Rijnmond met maar liefst 6,5% en voor Nederland met 3%. Inzoomend op de exportresultaten van de verschillende sectoren is dan een diffuus beeld zichtbaar. De industrie laat een stijging zien ten opzichte van het tweede kwartaal; de sector vervoer en opslag een daling (-4,2%). Voor het vierde kwartaal verwachten per saldo weer meer ondernemers in zowel Nederland (13,8%) als Groot-Rijnmond (13,3%) dat de buitenlandse omzet stijgt.

Economisch klimaat
Per saldo is 11,6% van de ondernemers in Groot-Rijnmond in het derde kwartaal positief over de economie. Dit is iets minder dan het totaal in Nederland (12,8%). In Groot-Rijnmond is de stemming in de meeste sectoren positief. Het meest positief zijn de sectoren horeca (34,1%) en cultuur (45,5%). 

Hierbij moet worden opgemerkt dat de enquête is gehouden in oktober, toen er nog geen coronamaatregelen van kracht waren. Per saldo is 25,5% van de ondernemers in de bouwsector negatief over het economisch klimaat. Dit geldt per saldo ook voor de collega’s in Nederland, zij het in veel mindere mate (3,6%).  

Voor het vierde kwartaal blijven de verwachtingen voor Nederland ongeveer gelijk (11,4%). In Groot-Rijnmond echter dalen deze naar 7,5%. Nadere beschouwing van de cijfers leert dat met name het aandeel ondernemers dat aangeeft dat het economisch klimaat gelijk is gebleven, is gestegen (van 40,7% naar 68,8%). Dit gaat vooral ten koste van het aantal dat aangeeft dat de economie is verbeterd (van 33,5% naar 2,8%). Het aantal dat aangeeft dat de economie is verslechterd is wel toegenomen, maar met slechts 2,5%.  

Positieve verwachtingen voor 2022
Begin vierde kwartaal is de ondernemers in de regio Groot-Rijnmond gevraagd naar hun verwachting voor het komende jaar. Het bedrijfsleven is optimistisch gestemd. Per saldo verwacht 38,6% van de ondernemers in Groot-Rijnmond een stijging van de omzet. Ook gaan de ondernemers ervan uit dat de buitenlandse omzet toeneemt. Ruim een kwart van de ondernemers voorziet per saldo een groter personeelsbestand. Het saldo van de ondernemers dat meer verwacht te investeren komt uit op 16,8%.

Toelichting
In de Conjunctuurenquête Nederland (COEN) wordt gewerkt met saldo’s. Een saldo ontstaat door het percentage ondernemers dat zijn ervaring of verwachting als negatief ziet, af te trekken van het percentage dat een positieve ervaring of verwachting meldt. Als bijvoorbeeld 10 procent van de ondernemers een dalende omzet had en 20 procent een stijgende omzet, ontstaat een saldo van +10 procent. Het saldo geeft in één oogopslag weer of de stemming onder ondernemers positief of negatief is en in welke mate. 

COEN-data is niet beschikbaar op gemeenteniveau, de COROP-regio is het laagst mogelijke geografische niveau. 

Figuur 2: Personeelssterkte afgelopen 3 maanden in %.% bedrijven met groei van personeel.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)
Figuur 3: Omzet ontwikkeling saldo bedrijven met omzetstijging.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)
Figuur 4: BUITENLANDSE OMZET.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)
Figuur 5: Economisch klimaat afgelopen 3 maanden in %.Saldo bedrijven.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)
Tabel 5: Positieve verwachtingen voor 2022.
Conjunctuurenquête Nederland (COEN)
Terug naar boven