Coronacrisis onderstreept noodzaak wendbaarheid studenten (Hogeschool Rotterdam).

De coronapandemie trekt een zware wissel op het beroepsonderwijs. Er is een tekort aan stageplekken en het studentenwelzijn staat onder druk. Bovendien zijn er grote verschuivingen in werkgelegenheid. Hoe kunnen we de veerkracht van studenten vergroten?

 

De EVR 2021 staat in het teken van corona. In deze gezamenlijke bijdrage van drie samenwerkingspartners, Inholland, Hogeschool Rotterdam en Albeda, gaan we in op diverse thema’s die in coronatijd nog belangrijker worden binnen het middelbaar en hoger beroepsonderwijs.

 

Belang van life crafting

De coronapandemie heeft een grote negatieve impact op onze studenten, op hun binding aan de hogeschool, op hun welzijn en hun studiesucces. Aan Hogeschool Rotterdam wordt geëxperimenteerd met interventies die studenten aanzetten hun doelen en geplande acties te herzien, niet alleen in het licht van de korte termijn, hun studie op dit moment, maar ook op langere termijn, gericht op hun levensdoelen. Met dergelijke interventies oefenen zij in wendbaarheid, in ‘life crafting’: het (opnieuw) vormgeven van hun leven in lijn met hun levensdoelen. Het is van belang studenten life crafting skills mee te geven. Life skills zijn van belang voor het studiesucces van studenten, maar ook voor hun welzijn, hun ‘levenssucces’, een competentie waarvan studenten profijt hebben tijdens en na hun studie.

 

Kennismaking en binding

Door de beperkte introductieprogramma’s in coronatijd en het aanhoudende hoge aanbod van online onderwijs, is de verwachting dat studenten zich minder zullen verbinden met hun medestudenten, hun studie en de stad. Dit kan gepaard gaan met een verhoogde kans op studie-uitval. Daarnaast is de pandemie direct van invloed op het studentwelzijn. Studenten lopen meer risico op angststoornissen en depressie, afhankelijk van hun persoonlijke en thuissituatie. Alle reden dus om binnen het hoger onderwijs actief aan de slag te gaan om studenten (opnieuw) te binden aan hun opleiding, ten gunste van hun welzijn en studiesucces.

 

Recent onderzoek binnen het Rotterdamse Doorstroomprogramma MHBO laat zien dat eerstejaarsstudenten het online onderwijs vooral lastig vinden waar het gaat om het maken van verbinding met studiegenoten en docenten, met gevolgen voor hun welzijn.

 

Om studenten te kunnen binden, is het belangrijk te weten wat zij hierin nodig hebben. De transitie van face-to-face naar online onderwijs vraagt om wendbaarheid van studenten, én van docenten om hen hierbij te ondersteunen. Een manier om dit in gang te zetten, is met een online goal-setting interventie. Hierbij schetsen studenten hun gewenste toekomst en gedrag, formuleren ze op basis hiervan hun doelen, en werken ze een strategie uit waarmee ze deze kunnen realiseren. Op deze wijze maken zij kennis met life crafting, een manier om te reflecteren op hoe je met de omstandigheden omgaat en waarmee je zelf sturing geeft aan je leven. Vooral tijdens de coronacrisis is het belangrijk dat studenten weer zin en sturing geven aan hun leven.

 

Uit een experimentele studie met ruim duizend eerstejaarsstudenten van Hogeschool Rotterdam bleek dat studenten die aan het begin van de studie hun doelen uitwerken, prioriteren en hiervoor plannen uitschrijven, significant minder vaak uitvallen en meer studiepunten behalen. In een tweede experimentele studie in 2020 participeren eerstejaarsstudenten van drie instituten van Hogeschool Rotterdam aan de goal-setting interventie. De helft van de studenten krijgt daarnaast ondersteuning door een digitale coach (een artificieel intelligente chatbot) die hen helpt bij het studeren, risico’s van mentale klachten vroeg oppikt, ondervangt met therapie of doorverwijst bij ernstige klachten.

 

Voor de korte termijn is de hoop niet alleen dat deze tweede experimentele goal-setting studie een boost geeft aan het studiesucces van onze studenten, maar ook hun welzijn opkrikt. Bovenal hopen we dat deze interventies bijdragen aan de competentieontwikkeling van studenten in life crafting; een competentie die niet alleen belangrijk is voor de studietijd tijdens de coronapandemie, maar ook voor de periode daarna. Alle reden dus om life skills onderdeel te maken van het curriculum.

 

Tot slot

De impact van de coronacrisis is groot. Sneller dan het onderwijs ooit had kunnen bedenken zijn online onderwijs en online begeleiding van studenten de norm geworden. Is daarmee nu alles in kannen en kruiken? Absoluut niet. Het is weliswaar een staaltje crisismanagement van de bovenste plank, maar langzaamaan wordt duidelijk wat de gevolgen zijn van deze plotselinge ingrepen op de positie én het welzijn van studenten. We sluiten daarom af met enkele consequenties voor onderwijs en bedrijfsleven, ten gunste van studenten en de maatschappij als geheel.

 

De opleidingen van hogeschool Rotterdam trachten studenten zó op te leiden dat zij ondanks het vele online onderwijs gemotiveerd blijven, zich verbonden voelen met de school én met de opleiding. Op korte termijn kunnen digitale chatbot- en goalsetting interventies bijdragen aan het welzijn en de persoonlijke en beroepsmatige ontwikkeling van studenten. Op de langere termijn is er echter meer nodig om het bedrijfsleven te voorzien van de broodnodige vakmensen. Wat betekent dit voor het onderwijs nu en haar maatschappelijke opdracht?

 

De praktijkcomponent binnen het onderwijs is door het lagere aantal stageplekken sterk verminderd. Toch zullen studenten hun stages, praktijk- en afstudeeropdrachten met succes moeten vervullen om zich te ontwikkelen tot het human capital waar we met z’n allen om vragen. In de Rotterdamse regio werken MBO en HBO beroepsopleidingen daarom samen om creatieve oplossingen te zoeken voor deze situatie en het succes van studenten te waarborgen. Zo kunnen de aansluitende beroepsopleidingen door verticale samenwerking hun maatschappelijke opgave realiseren. De verbinding tussen instellingen en bedrijven, de horizontale samenwerking, is hierbij eveneens essentieel.

 

‘Disrupties’ als deze crisis en de snelle veranderingen binnen bepaalde beroepen maken duidelijk dat we adaptiever, weerbaarder en wendbaarder moeten worden. Wij willen onze studenten en alumni daarbij zo optimaal mogelijk ondersteunen. Dat doen we door creatief om te gaan met breed-praktijkleren, om- en bijscholing en de ontwikkeling van online materialen. Bewustzijn van het feit dat een leven lang ontwikkelen en aanpassingsvermogen essentieel zijn, wordt in deze tijd extra duidelijk neergezet.

 

Daarom pleiten wij als samenwerkende instellingen niet alleen voor het bundelen van krachten, maar ook voor het zoeken naar ‘kruisbestuiving’ zowel intern binnen de organisatie als extern met bedrijven en organisaties in het werkveld. Daarbij zullen we ook zelf als professionals minder bekende treden moeten leren beklimmen op het klimrek van ontwikkelingsmogelijkheden en samenwerking. De zoektocht naar dergelijke meanderende paden kan voor professionals, studenten en experts in de beroepspraktijk een bevrijdend en dynamisch inzicht geven in duurzame loopbaanontwikkeling. Dit vraagt om krachtig beroepsonderwijs dat stevig samenwerkt met het werkveld en dat leidt tot dynamische loopbanen en een maatschappelijke leercultuur.

Terug naar boven