Groeien kun je leren.

Het gaat goed met de Nederlandse economie. Ondernemers verwachten in 2019 meer omzet, uitbreiding van het personeelsbestand en hogere investeringen dan in 2018. Naast de positieve verwachtingen voor 2019, geven steeds meer bedrijven aan last te hebben van personeelstekorten. Een op de vier bedrijven voelt zich zelfs belemmerd in hun groei door een tekort aan gekwalificeerd personeel. Toch hebben veel MKB-ondernemers de wind in de zeilen.

Er is meer goed nieuws. Het aantal snelgroeiende bedrijven in Nederland is het afgelopen jaar met bijna 20% gestegen. Sinds 2014 ligt die toename zelfs op 70 procent. In de periode 2014-2017 hebben deze bedrijven bijna 47.000 fulltime banen gecreëerd. Ook vormen snelgroeiende bedrijven een belangrijke voedingsbodem voor vernieuwing van technologieën, verdienmodellen en marktbenaderingen. De brede groeispurt is vooral waarneembaar onder gevestigde MKB-bedrijven die nieuwe groeipaden realiseren. Voor het eerst sinds jaren groeien meer MKB-ondernemers dan er krimpen.

Groeikansen worden niet benut

Toch blijkt het realiseren van snelle omzetgroei en het creëren van nieuwe banen voor een relatief klein deel van de Nederlandse MKB bedrijven haalbaar. MKB ondernemingen willen vaak wel groeien, maar hebben moeite om nieuwe groeikansen te benutten. Eerder onderzoek gaf aan, dat een van de oorzaken is, dat Nederlandse MKB ondernemers gemiddeld minder ambities lijken te hebben dan die in ons omringende landen. Ook ontbreekt het vaak aan vaardigheden om groei te initiëren en te faciliteren. Het programma van nlgroeit speelt hierop in en brengt ondernemers in contact met andere groei-ondernemers die voor hen als mentor fungeren maar ook met opleiders, die hen kunnen helpen om hun volgende groeistap te zetten.

FIGUUR 1: AANDEEL (%) BEDRIJVEN PER SECTOR OP 1 JAN. 2018
BRON: HANDELSREGISTER KVK

Hoe staat het met de groei in Rotterdam?

In de gemeente Rotterdam zijn er 72.420 bedrijven. Dit is 3,8% van het totaal aantal bedrijven in Nederland. De meeste bedrijven zijn actief in de zakelijke dienstverlening (bron: KVK). Stadsregio Rotterdam telt 276 snelgroeiende bedrijven. Dit is bijna 9% van alle snelgroeiende bedrijven in Nederland en 42% van de Zuid-Hollandse snelgroeiende bedrijven. Deze snelle groeiers zorgden samen voor 3.300 nieuwe banen in Rotterdam. Hoewel er geen cijfers bekend zijn, zal de groep snelgroeiende bedrijven – net als in de rest van Nederland – slechts een klein deel vormen van het totale Rotterdamse MKB (zie figuur 1).

Ondernemer sleutel tot groei

In de ontwikkeling van een bedrijf vindt er een aantal groeifasen plaats. Iedere fase gaat gepaard met aanpassingen in structuur, cultuur en winstgevendheid. Dit zijn verschijnselen die iedere ondernemer meemaakt. Ondernemers werken hard, maar hebben het gevoel dat ze het niet meer overzien. Leuk of niet: vaak is de ondernemer zelf de sleutel om uit de crisis te raken en een volgende fase te bereiken.

Sparren met een groei-ondernemer die de groei van een bedrijf al eens heeft meegemaakt, helpt. Deze ondernemers weten precies wat een groei-ondernemer meemaakt tijdens de groei van het bedrijf. Simpelweg omdat ze daar zelf ook doorheen zijn gegaan. Alleen al het delen van ervaringen is een enorme eye-opener. Maar de mentor helpt ook bij het brengen van structuur en overzicht in de groei, met praktische tips en met zijn netwerk.

Landelijk zijn ruim 1.000 bedrijven inmiddels aangesloten bij het nlgroeit netwerk. Bijna 5% (47) is gevestigd in de regio Rotterdam. De meeste van deze Rotterdamse groei-ondernemers zijn actief in de zakelijke dienstverlening en houden zich bezig met IT en telecommunicatie. Een van de meest bekende Rotterdamse ondernemers, Pieter Zwart van Coolblue, maakt deel uit van de raad van groei-ambassadeurs bij nlgroeit.

Snelgroeiende bedrijvenSnelgroeiende bedrijven zijn bedrijven die gedurende een periode van drie jaar een groei van meer dan 20% per jaar hebben gerealiseerd in werknemers en/ of omzet. Aan het begin van de periode moet een bedrijf tien of meer medewerkers hebben en/of een omzet van minstens €5 miljoen. In welke sectoren zijn deze snelgroeiende bedrijven in Rotterdam actief?
Welke groei issues spelen er bij de Rotterdamse groeibedrijven?

Groeitips van Jan Boom, CEO van Aldowa, over de groei van zijn bedrijf: “Je groeit als je mensen vertrouwen geeft”

“Over pakweg 10 jaar is Rotterdam een hotspot met prachtige hoogbouw. The place to be! Bovendien heeft de stad een internationale hightech-campus waar iedereen zich kan vergapen aan de laatste gadgets.” Dat is het antwoord van Jan Boom, CEO van Aldowa, als je hem vraagt naar zijn visie voor de stad. Duidelijke taal, die hem en zijn bedrijf, dat gevestigd is in Rotterdam, kenmerken.

Het Rotterdamse Aldowa ontwerpt metalen gevelbekleding. Met veel jonge mensen die de Rotterdamse nononsens-cultuur combineren met een flinke dosis lef. Dat heeft ervoor gezorgd dat het bedrijf in de afgelopen jaren sterk is gegroeid: van twaalf naar meer dan vijftig mensen en van 2,3 naar meer dan 15 miljoen euro omzet.

Vertrouwen is belangrijk voor Boom. “Medewerkers groeien als je vertrouwen geeft, en daardoor groeit de onderneming. Naar potentiële opdrachtgevers toe, maar ook naar het toeleverend netwerk. Wij kijken niemand op de vingers, iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheid en krijgt voldoende tijd om werk op te leveren waar hij volledig achter staat. Het motto is dan ook ‘alles in één keer goed’. Dat zorgt ervoor dat we echt één team zijn. Dat is goed voor de sfeer. En het teamgevoel werpt ook z’n vruchten af bij het binnenhalen van projecten”. Hij vult aan: “Successen vieren we altijd! Met taart.”

Dromen als doelen

Boom geeft aan dat zijn rol als directeur tijdens de groeifases van het bedrijf veranderd is. “Ik ben van directeur naar coach gegaan. Ik faciliteer en vraag medewerkers wat zij persoonlijk willen bereiken. We stellen gezamenlijke doelen, waar de persoonlijke dromen ingebed zijn en de basis vormen voor de verdere ontwikkeling en groei van het bedrijf. We zeggen dus niet dat we naar 40 miljoen euro omzet willen, maar we doen er wel alles aan om je mee te laten werken aan een groot project in het buitenland, als dat je droom is.”, zegt Boom. Hij benadrukt dat mensen belangrijk zijn als je wilt dat je onderneming groeit. “Daarom vind ik het zo bijzonder dat veel ondernemers niets doen aan hun persoonlijke ontwikkeling. Daag jezelf uit. Speel niet alleen wedstrijden, maar train jezelf en je team. Neem een stapje terug en kijk eens met een kritische ‘learn-bril’ op naar je werk en de processen binnen je bedrijf. Daar ligt de sleutel tot succes!”

Blik op de toekomst

Aldowa groeit mee met Rotterdam, als het aan Jan Boom ligt. “We hebben de doelen van de afgelopen vier jaar gehaald en zijn nu bezig met de ontwikkeling van nieuwe. Bijvoorbeeld op het gebied van internationalisering, duurzaam bouwen en nieuwbouw. We zien elke dag kansen en we willen die bereiken met de mensen die we hebben. Die hebben lef genoeg om het bedrijf nog verder te laten groeien.”

Groei-tips van Jochem Grund, de oprichter van het Rotterdamse modemerk Mascolori

Schoenen, overhemden, accessoires… Mascolori staat bekend om zijn expressieve ontwerpen. In de winkels in Rotterdam en Amsterdam staat een unieke basiscollectie, maar de ‘Mascoloristen’ kennen ook samenwerkingen met kunstenaars. Zo presenteerde Jochem Grund, de oprichter van het Rotterdamse modemerk, in 2015 de eerste Mascolori Collab: de Markthalschoenen. Die onderstreepten de sterke groeicurve van het bedrijf.

Terug naar de kern

“Een paar jaar geleden stond ik aan de rand van de afgrond met Mascolori. Dat kwam na een periode waarin we ons waren gaan bezighouden met doelgroepen, statistieken, visies en missies. We probeerden het serieuzer aan te pakken, zoals in de boekjes”, vertelt Grund. “Het tegenovergestelde gebeurde. Bovendien had ik weinig plezier meer in mijn werk. En precies daar lag de sleutel naar een hervonden succes. Ik draaide alles om. Ging weer dingen maken die ik echt gaaf vond om te maken. Zocht samenwerkingen op met lokale (Rotterdamse) kunstenaars. Ik ging terug naar de kern. Vanaf dat moment is Mascolori gigantisch gegroeid. Het is nu echt een ander bedrijf dan vijf jaar geleden.”

De eerste ontmoeting

Voor het volgende stapje in die opwaartse lijn haakte Grund via nlgroeit zijn mentor Antoine Bulsink van Bulsink Retail Internationaal aan. Grund werd al bij de eerste ontmoeting geconfronteerd met de kritische blik van zijn mentor. “Antoine kwam de winkel binnen en bekeek de winkelindeling. Vroeg waarom dit zo stond en dat zo. Ik peilde natuurlijk of er een paar schoenen voor hem bij zat. “Tsja, misschien als je de collectie anders had gepresenteerd. Ik had nu niet door dat je ook minder bonte exemplaren hebt.” Een fijne eye-opener. En dat al na letterlijk de eerste stappen.”

Iets meer focus op data

Grund benadrukt dat zijn mentor hem een stok achter de deur heeft geboden om zijn groei inzichtelijk te maken: “Mijn creatieve instelling rijmt niet zo met data. Met cijfers werk ik amper. We probeerden natuurlijk wel een beetje te meten, zeker online. Maar Antoine heeft me weer een extra zetje gegeven. Binnenkort mag ik eens bij hem bekijken hoe hij op cijfers stuurt bij het bedienen van klanten. En ik heb veel aan zijn vragen over kapitaal, voorraad, omzet en risico’s. Met zijn kritische opmerkingen legt Antoine grote veranderingen al een beetje bij me in de week.”

“Om te groeien, moet je leuke dingen blijven doen.”

Tot slot deelt hij nog een belangrijk advies voor ondernemers die verder willen groeien: “Rationeel een beslissing nemen kan handig zijn, maar de belangrijkste beslissingen neem ik altijd op gevoel. En daar krijg ik zelden spijt van. Om te groeien, moet je leuke dingen blijven doen.” Voor de toekomst heeft Grund mooie plannen. Zo wil hij Mascolori in meer steden overal ter wereld zien en verheugt hij zich op samenwerking met meer kunstenaars.

Op 13 januari 2016 is nlgroeit gelanceerd: een publiek-private samenwerking tussen het Ministerie van Economische Zaken Klimaat, NLevator en de Kamer van Koophandel. Bij nlgroeit werken overheid en ondernemers samen om bedrijven met minimaal vijf werkzame personen en een omzet vanaf 1 miljoen euro te laten doorgroeien. nlgroeit wil de krachten van bestaande initiatieven versterken: samen werken aan een sterk ecosysteem van en voor ambitieuze en groeiende ondernemers in Nederland. www.nlgroeit.nl

Terug naar boven

Bekijk meer cijfers

Bekijk het EVR dashboard