Grotere baankansen bij goede vervoerinfrastructuur.

Rotterdam is gebaat bij goede en betaalbare vervoersvoorzieningen. Want daardoor komen er meer banen binnen het bereik van lager opgeleiden en kan de werkloosheid omlaag.

Mensen die in Rotterdam wonen, werken lang niet altijd in de stad. In Rotterdam werken veel mensen die elders wonen. Daarom is het moeilijk om te voorspellen wat de gevolgen zijn van de verwachte bevolkingsgroei voor de Rotterdamse arbeidsmarkt. In dit artikel proberen we meer zicht te geven op de relatie tussen bevolkingsgroei en arbeidsmarkt door te laten zien waar Rotterdammers werken.

Tabel 1 laat zien waar mensen die in Rotterdam-Zuid of in Rotterdam-Noord wonen, werken. Dit is onderscheiden naar opleidingsniveau. Van de bewoners in Rotterdam-Noord werkt de meerderheid ook in Rotterdam-Noord. Daarnaast werkt nog een betrekkelijk klein deel in Rotterdam-Zuid. In totaal werkt ongeveer tweederde in Rotterdam. Bij lager opgeleiden ligt dit iets hoger. Bij bewoners van Zuid ligt het percentage dat in dit stadsdeel woont én werkt wat lager. Een vrij groot deel werkt in Noord. Het deel dat of in Zuid of in Noord werkt, is maar iets lager dan bij de bewoners van Noord. In de omliggende gemeenten die in de tabel zijn opgenomen werkt nog geen 10%. Dit geldt zowel voor de bewoners van Zuid als van Noord. Van de bewoners van Zuid werkt een iets groter deel in verder weg gelegen gemeenten binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Bewoners van Noord werken juist iets vaker buiten de Metropoolregio. Hoger opgeleiden werken vaker wat verder weg van Rotterdam.

TABEL 1: VERDELING VAN DE IN LOONDIENST WERKZAME BEWONERS VAN ROTTERDAM-ZUID EN ROTTERDAM-NOORD NAAR DE LOCATIE VAN HUN BAAN (2015)
BRON: CBS-DATA BEWERKT DOOR SEOR

Acceptabele reistijd

Juist voor lager opgeleiden geldt dat de verhouding tussen het aantal beschikbare banen binnen Rotterdam en het aantal personen dat zich aanbiedt op de arbeidsmarkt ongunstig is (zie tabel 2). In Rotterdam-Zuid is dit nog weer ongunstiger dan in Rotterdam-Noord. Voor middelbaar en hoger opgeleiden liggen deze verhoudingen gunstiger. Verdere stimulering van de Rotterdamse economie kan zeker bijdragen aan vermindering van de werkloosheid. Zelfs als dit in eerste instantie primair werkgelegenheid voor middelbaar en hoger opgeleiden oplevert, zal het indirect ook tot meer banen voor lager opgeleiden leiden. Maar gezien de hoogte van de werkloosheid onder deze groep is het onwaarschijnlijk dat dit alles voldoende soelaas biedt voor lager opgeleiden. Een voor de hand liggende oplossingsrichting is verbetering van de vervoersmogelijkheden. Buiten Rotterdam is ook voor lager opgeleiden vrij veel werkgelegenheid, maar deze is voor hen veelal niet bereikbaar binnen de reistijd van een uur, voor velen de grens die zij aanvaardbaar vinden. Zo zijn veel bedrijfsterreinen slecht bereikbaar met openbaar vervoer. De Koning, De Hek en De Vleeschouwer laten in hun onderzoek zien dat als voor de banen die nu binnen vijf kwartier bereikbaar zijn dit teruggebracht wordt tot een uur, dit tot een verdubbeling van het aantal bereikbare banen voor laagopgeleide Rotterdammers leidt. Dit zou de baankansen van deze groep sterk verbeteren.

TABEL 2: VERHOUDING TUSSEN VRAAG NAAR ARBEID a) EN AANBOD VAN ARBEID b) (2015)
BRON: CBS-DATA BEWERKT DOOR SEOR

Erasmus Universiteit

Voor dit artikel zijn wij tevens nagegaan hoe het zit met de mobiliteit van medewerkers en studenten van de Erasmus Universiteit. Tabel 3 toont een overzicht van de woonplaatsen van medewerkers en studenten. Daarbij valt op dat de universiteit duidelijk een regionale werkgever is. Ruim 80% van de medewerkers woont in de provincie Zuid-Holland. Voor studenten valt op dat de ruimtelijke spreiding beduidend groter is dan voor medewerkers. Daarbij moet echter wel opgemerkt worden dat de adresgegevens van studenten niet in alle gevallen actueel zijn. Met name eerstejaarsstudenten staan soms nog ingeschreven op het adres van hun ouders. Deze gegevens illustreren wel de grote reisbereidheid van studenten. Ongeveer 54% van de eerstejaars komt uit de provincie Zuid-Holland. Op de tweede plaats staat de provincie Noord-Brabant, waar ruim 13% van de eerstejaars staat ingeschreven.

TABEL 3: WOONPLAATSEN VAN MEDEWERKERS EN STUDENTEN VAN DE ERASMUS UNIVERSITEIT (2017)
BRON: EUR

Verbetering vervoersinfrastructuur

In dit artikel hebben wij laten zien hoe belangrijk zowel de inkomende als de uitgaande pendel is voor de Rotterdamse arbeidsmarkt. Hiermee benadrukken wij het belang van bereikbaarheid zowel per auto als per openbaar vervoer. Mensen gaan niet primair in een stad wonen omdat ze er werken, maar omdat hun werk vanuit die stad goed bereikbaar is. Omgekeerd: mensen vinden geen werk in hun eigen stad, maar vinden werk dat vanuit die stad goed bereikbaar is. Dit heeft een aantal belangrijke consequenties. Zo laat veel buitenlands onderzoek zien dat de hoge werkloosheid onder laagopgeleiden in stedelijke agglomeraties voor een deel te maken heeft met het feit dat veel geschikte banen voor hen moeilijk bereikbaar zijn. Op grond hiervan lijkt verbetering van betaalbare vervoersvoorzieningen een effectieve maatregel om de werkloosheid te verminderen. Het re-integratiebeleid zou hierop beter kunnen inspelen door het beschikbaar stellen van vervoersmogelijkheden of het subsidiëren daarvan. Een andere optie is verbetering van de vervoersinfrastructuur. Dit laatste zou ook voor middelbaar en hoger opgeleiden kunnen leiden tot een betere aansluiting tussen vraag en aanbod en daarmee bijdragen aan een gunstigere economische ontwikkeling voor de regio. Een verbetering van de bereikbaarheid van Rotterdam draagt automatisch ook bij aan de vergroting van de aantrekkelijkheid van de Erasmus Universiteit voor potentiële medewerkers en studenten, zeker omdat een aanzienlijk deel daarvan niet in Rotterdam woont.

Terug naar boven

Bekijk meer cijfers

Bekijk het EVR dashboard